Spring naar de inhoud 
Door een eredoctoraat ontstond ook in België debat over Francesca Albanese. De VN-rapporteur over Gaza weet dat haar critici munitie hebben en schietgraag zijn, maar ze blijft het debat opzoeken.
23 februari 2026 om 23:59 Bron www.destandaard.be
Francesca Albanese is geen diplomate. De Italiaanse mensenrechtenjuriste, die voor de Verenigde Naties onafhankelijk speciaal rapporteur is over mensenrechten in de bezette Palestijnse gebieden, schuwt de controversiële uitspraken niet. Ze draagt daarvan persoonlijk de gevolgen: Amerikaanse sancties maken haar en haar gezin het leven zuur.
Maar ze houdt stug vast aan haar activistische, maar onderbouwde lijn, ook al eisen onder andere Frankrijk, Duitsland en Italië haar ontslag. Ook in België laait het debat rond Albanese en haar werk op, nu drie universiteiten – de UGent, VUB en Universiteit Antwerpen – haar een eredoctoraat geven.
Pro-Israëlische stemmen grijpen elke kans aan om de juriste aan te vallen als antisemiet, beschuldigingen die Albanese met klem ontkent. Naar aanleiding van het eredoctoraat schrijven Joël Kotek en Viviane Teitelbaum, twee Joodse Belgen die Israël al verdedigden tijdens de oorlog in Gaza, in deze krant dat Albanese zo antisemitisch is dat ze in ons land een crimineel kan zijn.
Vervalst filmpje
De nieuwste controverse rond Albanese ontstond toen begin februari een filmpje opdook waarin de VN-rapporteur Israël leek te beschrijven als een “gemeenschappelijke vijand van de mensheid” tijdens een conferentie van Al Jazeera in Qatar. De Franse, Duitse, Italiaanse en Tsjechische ministers van Buitenlandse Zaken eisten enkele weken later haar ontslag. De video bleek vervalst door de pro-Israëlische lobbygroep UN Watch.
Albanese – die via videoverbinding inbelde voor een panelgesprek met andere experts internationaal recht – hekelde de Israëlische genocide in Gaza en de westerse landen die ze toelieten of zelfs steunden. Daarna bouwde ze een langere redenering op, waarna ze, zoals steeds met kalme stem en sprekende mimiek, besloot: “Wij, als mensheid, hebben een gemeenschappelijke vijand en respect voor fundamentele vrijheden is de laatste vreedzame weg die we hebben om onze vrijheid te herwinnen.” Maar de video was zo geknipt dat het leek alsof de woorden “Israël” en “gemeenschappelijke vijand” dichter bij elkaar gezegd werden dan Albanese in realiteit deed.
“Wij” zijn voor haar mensen “die geen grote hoeveelheden kapitaal, algoritmes en wapens controleren”. Later verduidelijkte de rapporteur dat ze met die “gemeenschappelijke vijand” doelde op “het systeem dat de genocide in Palestina mogelijk gemaakt heeft”.
“Mislukte heks”
De Belgische universiteiten hadden al voor de recentste controverse besloten Albanese een eredoctoraat te overhandigen. Hoewel de video duidelijk bewerkt was, trok geen van de Europese landen die haar ontslag vroegen die eis terug. Veel van haar tegenstanders verwezen ook naar eerdere uitspraken waarmee de juriste bruuskeerde. Ze was een van de eerste internationale experts die het woord ‘genocide’ in de mond nam over Gaza, in maart 2024 al. De Israëlische ambassadeur bij de VN noemde haar rapporten “een leeg spreukenboek” van “een mislukte heks”.
De Amerikaanse sancties dankt Albanese aan een rapport waarin ze grote techbedrijven, zoals Microsoft en Palantir, beschuldigde van medeplichtigheid aan de genocide. Ze mag de Verenigde Staten niet meer binnen en is buitengesloten uit internationale betaalsystemen, waardoor ze alleen met cash geld kan betalen. Haar echtgenoot, die voor de Wereldbank werkt, mag volgens Albanese zelfs niet op koffie trakteren. De sancties kostten haar ook haar positie aan de universiteit van Georgetown, in Washington.
De juriste is Italiaanse, maar woont in Tunis. De rechtse regering in Rome steunt haar niet, integendeel. Premier Giorgia Meloni maakte haar vorig jaar op het congres van haar partij Fratelli d’Italia nog expliciet kop van Jut. Vanuit de oppositie, en vooral de Vijfsterrenbeweging, krijgt ze wel steun.
Samenzweerderig
Ook naast haar rapporten zoekt Albanese geregeld de controverse op. Ze veroordeelde meermaals de oorlogsmisdaden van Hamas op 7 oktober 2023, maar stelde die dag zelf nog dat de aanval “in context” geplaatst moest worden. Dat citaat trekken pro-Israëlische stemmen ironisch genoeg vaak uit de context om te beweren dat Albanese de aanslag goedpraatte.
Albanese spreekt steeds haar eigen analyse uit, ook al weet ze bijna zeker dat er felle reacties zullen komen. Zo stelde ze dat de slachtoffers van 7 oktober “niet gedood zijn wegens hun joodse geloof, maar als antwoord op Israëls onderdrukking”, en stond ze erop Hamas te beschrijven als een beweging die aan de macht kwam door democratische verkiezingen, niet alleen als “een bende moordenaars”.
Haar critici verwijzen vaak naar uitspraken die ze deed voor haar mandaat als rapporteur. Een samenzweerderige toon is Albanese niet vreemd, bleek toen. Zo beweerde ze ooit dat de VS onder de knoet zaten van de “Joodse lobby” en zou ze ooit een artikel gedeeld hebben dat de CIA en Mossad ervan beschuldigde achter de aanslag op Charlie Hebdo te zitten. Die antisemitische smet, waarvan Albanese al voor de oorlog afstand deed, geeft haar critici extra munitie. En met haar strijdvaardige stijl maakt Albanese zichzelf telkens weer tot doelwit.
