Karen DeYoung – The Washington Post
Een plan voor Gaza na de oorlog dat circuleert binnen de Trump-regering, gemodelleerd naar president Donald Trumps belofte om de enclave “over te nemen”, zou het gebied veranderen in een trustgebied dat ten minste tien jaar door de Verenigde Staten wordt bestuurd, terwijl het wordt omgevormd tot een blinkend toeristenresort en een hightech productie- en technologiehub.
Het 38 pagina’s tellende prospectus, ingezien door The Washington Post, voorziet in ten minste een tijdelijke herplaatsing van de ruim 2 miljoen inwoners van Gaza, hetzij via wat het noemt “vrijwillige” vertrekken naar een ander land, hetzij naar beperkte en beveiligde zones binnen de enclave tijdens de wederopbouw.
Grondbezitters zouden van het trust een digitale token krijgen in ruil voor het recht hun eigendom te herontwikkelen. Deze kan gebruikt worden om een nieuw leven elders te financieren of later worden ingewisseld voor een appartement in een van zes tot acht nieuwe “AI-gestuurde, slimme steden” die in Gaza gebouwd moeten worden. Elke Palestijn die vertrekt, krijgt $5.000 in contanten en subsidies voor vier jaar huur elders, plus een jaar voedsel.
Het plan berekent dat elke vertrekker uit Gaza het trust $23.000 bespaart in vergelijking met de kosten van tijdelijke huisvesting en zogeheten “levensondersteuning” in de beveiligde zones voor degenen die blijven.
Het GREAT Trust
Het voorstel, genaamd de Gaza Reconstitution, Economic Acceleration and Transformation Trust (GREAT Trust), werd ontwikkeld door enkele van dezelfde Israëli’s die de door de VS en Israël gesteunde Gaza Humanitarian Foundation (GHF) opzetten, die momenteel voedsel in de enclave verdeelt. De financiële planning werd destijds uitgevoerd door een team van de Boston Consulting Group.
Mensen die bekend zijn met de trustplannen en de beraadslagingen binnen de regering over Gaza na de oorlog spraken anoniem. Het Witte Huis verwees vragen naar het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat weigerde te reageren. BCG verklaarde dat het werk aan het trustplan uitdrukkelijk niet was goedgekeurd en dat twee senior partners die de financiële modellen leidden, later zijn ontslagen.
Afgelopen woensdag hield Trump een bijeenkomst in het Witte Huis om ideeën te bespreken over hoe de oorlog, die bijna twee jaar duurt, te beëindigen en wat er daarna moet gebeuren. Onder de deelnemers waren minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, speciaal gezant Steve Witkoff, voormalig Brits premier Tony Blair en Trumps schoonzoon Jared Kushner.
Er werd geen verslag of beleid bekendgemaakt, maar Witkoff zei de avond ervoor dat de regering “een zeer uitgebreid plan” had.
Het is onduidelijk of Trump precies het uitgebreide GREAT Trust-plan in gedachten heeft. Volgens ingewijden zijn belangrijke elementen specifiek ontworpen om de presidentiële visie van een “Rivièra van het Midden-Oosten” waar te maken.
Het plan belooft aantrekkelijk te zijn omdat het naar eigen zeggen geen Amerikaanse overheidsfinanciering vereist en aanzienlijke winst oplevert voor investeerders. Anders dan de vaak omstreden en krap gefinancierde GHF, stelt het prospectus dat het trustplan “niet afhankelijk is van donaties”, maar gefinancierd wordt via investeringen in “megaprojecten” zoals fabrieken voor elektrische voertuigen, datacenters, strandresorts en woontorens.
Het plan voorspelt een bijna viervoudig rendement op een investering van $100 miljard na tien jaar, met doorlopende “zelfgenererende” inkomsten.
Concurrerende plannen
Sinds de Hamas-aanval op 7 oktober 2023, waarbij circa 1.200 Israëli’s werden gedood en 250 mensen gegijzeld, zijn tal van voorstellen gedaan voor de toekomst van Gaza. Israëlische aanvallen hebben de enclave grotendeels verwoest: meer dan 60.000 Palestijnen zijn gedood, honderdduizenden ontheemd, en bijna een half miljoen mensen kampen met catastrofale honger.
Israëlische voorstellen omvatten het creëren van Hamas-vrije zones onder militaire bescherming, waar Palestijnen humanitaire hulp zouden krijgen. De regering-Biden stelde in januari een VN-toezicht voor met een overgangsbestuur en veiligheid door Palestijnen en partnerlanden. Arabische staten stelden in maart een technocratische regering voor Gaza voor, gefinancierd door de Golfstaten. Israël en de VS verwierpen dat plan.
Premier Benjamin Netanyahu weigert een duidelijk toekomstplan te geven, behalve dat Hamas ontwapend moet worden en gijzelaars terugkeren. Hij wijst zowel de Palestijnse Autoriteit als Palestijnse staatshervorming af.
Binnen zijn coalitie pleiten extreemrechtse ministers zoals Bezalel Smotrich voor annexatie en Israëlische herkolonisatie van Gaza. Smotrich zei recent: “Israël moet volledige controle over de hele Strook behouden, voor altijd. We zullen een veiligheidszone annexeren en de poorten van Gaza openen voor vrijwillige immigratie.”
Derde landen en herlocatie
Israël zegt met verschillende landen te praten over de opvang van Gazanen: Libië, Ethiopië, Zuid-Soedan, Indonesië en Somaliland zijn genoemd. Alleen Indonesië heeft eerder gezegd tijdelijk enkele duizenden Palestijnen te willen opnemen.
Trump zelf zei begin dit jaar dat de VS “de Gazastrook zal overnemen” en sprak over de regio als “een fenomenale locatie … de Rivièra van het Midden-Oosten.” Hij liet zelfs een AI-video circuleren waarin Gaza werd getransformeerd tot een luxueus paradijs.
Vanwege internationale verontwaardiging benadrukken Trump en Netanyahu nu dat elke herplaatsing van Gazanen “vrijwillig” en eventueel tijdelijk zal zijn.
De VN schat dat 90% van de huizen in Gaza is vernietigd. Wie het gebied zal besturen en waar de bevolking moet verblijven tijdens de wederopbouw zijn cruciale vragen.
Trusteeship en wederopbouw
Het GREAT Trust stelt dat Israël administratieve bevoegdheden aan het trust kan overdragen via een bilateraal akkoord met de VS. De bedoeling is dat Gaza tien jaar onder trustbeheer blijft, tot een “hervormde en gederadicaliseerde Palestijnse entiteit” het bestuur kan overnemen.
Die entiteit zou zich volgens het plan moeten aansluiten bij de Abraham-akkoorden. Het document rept niet over Palestijnse staatshervorming.
De trust wil Gaza financieren door 30% van het “publiek eigendom” als onderpand te gebruiken. Grote projecten zouden onder meer een ringweg (“MBS Highway”), een noord-zuid-hoofdweg (“MBZ Highway”), een haven, luchthaven, ontziltingsinstallatie, zonneparken, industriële zones en strandresorts omvatten.
Het westen van Gaza moet veranderen in de “Gaza Trump Riviera”, met luxe resorts en kunstmatige eilanden. Het binnenland zou bestaan uit slimme steden, ziekenhuizen, scholen, groene zones en golfbanen.
Reacties
Juristen waarschuwen dat elke gedwongen verhuizing van Palestijnen of ontoereikende basisvoorziening in strijd is met internationaal recht.
Een Palestijn uit Khan Younis zei via WhatsApp: “Ik weiger naar een ander land te gaan, moslim of niet. Dit is mijn thuisland.”
