Bron www.destandaard.be
De ‘bezorgde burgers’ zijn geen georganiseerde actiegroep. Ze blijven onder de radar. © Kristof Vadino
Een anoniem burgercollectief plakt overal in België in supermarkten stickers op producten die een band hebben met Israël. Zo willen ze consumenten een geweten schoppen over Gaza: “Alle beetjes helpen.”
Vroeg in de avond is het druk in de grote Carrefour-supermarkt aan de Brusselse Kiekenmarkt. Wie van zijn werk komt, slaat er nog snel wat levensmiddelen in, toeristen zijn op zoek naar een snelle snack en toevallige passanten kopen een flesje water. In het gekrioel vallen de twee leden van het collectief ‘bezorgde burgers’ niet op. Verborgen in hun handpalm houden ze een rol stickers. Onopvallend en snel kleven ze die op geselecteerde levensmiddelen. Op de stickers staat een waarschuwing: “This item funds genocide. Don’t be complicit.”
De acties worden al enkele weken overal in België uitgevoerd. “Vrijwel dagelijks”, zegt een van de twee Brusselse deelnemers. De ‘bezorgde burgers’ maken geen deel uit van een georganiseerde structuur of actiegroep. Ze blijven onder de radar en treden niet naar buiten. Daarom willen de twee actievoerders ook anoniem blijven. Zelfs met hoeveel ze zijn, blijft vaag: “In sommige steden met enkele tientallen, in andere minder.” In Franstalig België noemen ze zich de ‘citoyens concernés’.
Wie wil meedoen, kan zich nergens aanmelden. “De groep groeit via informele contacten, mensen die elkaar kennen.” Wat ze met elkaar gemeen hebben: ze willen actief bijdragen aan de strijd tegen het onrecht dat de Palestijnen in Gaza wordt aangedaan. “We hopen de gewone consument bewust te maken dat diens koopgedrag bijdraagt aan de genocide”, luidt de uitleg.
“Sympathiek”
De actie wordt geroutineerd uitgevoerd. “We doen het altijd op dezelfde manier. Eerst kijken waar de camera’s hangen, daarna waar zich het personeel bevindt en vervolgens waar de merken staan die een link met Israël hebben.” Heel zelden wordt een sticker opgemerkt door winkelpersoneel. “Als dat toch gebeurt, vinden ze onze acties soms wel sympathiek.” Bewust hebben de actievoerders onopvallende kleding aan. Een van hen draagt een pet, om ook op camerabeelden onherkenbaar te blijven.
Razendsnel worden enkele producten bestickerd. Onder andere Nestlé-yoghurt, Nescafé-oploskoffie en Smarties moeten eraan geloven. Alle drie zijn het producten van het Zwitserse voedingsmerk Nestlé. Die multinational is eigenaar van de Israëlische voedingsproducent Osem. Als het lijkt alsof er een alarm afgaat, haasten de actievoerders zich naar de kassa. Meestal rekenen ze iets af om zo onopvallend mogelijk te blijven. Met een pak ontbijtgranen en een fles wasmiddel stappen ze naar buiten.
Van de Kiekenmarkt is het een korte wandeling naar de Intermarché-winkel aan het Muntplein. Hier worden flessen Coca-Cola en Chaudfontaine bestickerd. De Israëlische bottelaar van het Amerikaanse frisdrankmerk heeft een distributiecentrum in het bezette Oost-Jeruzalem. De actievoerders werpen het net heel breed uit. Omdat Chaudfontaine een dochter is van Coca-Cola, krijgen ook producten van dit merk stickers opgekleefd.
Het derde doelwit is een Delhaize-buurtsuper aan de Schildknaapstraat. Hier loopt weinig volk rond. Het maakt de actievoerders wat nerveus. Hoe drukker het is, hoe onopvallender ze te werk kunnen gaan. In een bijna lege winkel trekken ze sneller de aandacht. Daarom vertrekken ze al snel weer, na een handvol stickers geplakt te hebben. Deze actie blijft kleinschalig, met twee deelnemers en drie supermarkten. Soms zijn de groepjes groter, met drie of vier deelnemers, en worden er meer winkels bezocht. “Het gebeurt dat er een paar honderd stickers worden geplakt.”
-
1 / 4© Kristof Vadino -
2 / 4© Kristof Vadino -
3 / 4© Kristof Vadino -
4 / 4© Kristof Vadino
De twee ‘bezorgde burgers’ weten dat ze met hun actie het geweld in Gaza niet zullen stoppen. “Maar alle beetjes helpen. Als we vijf mensen bewust kunnen maken van hun koopgedrag, is dat al winst. Maar er is uiteraard meer nodig. Ook banken en computerbedrijven zijn nauw betrokken bij de oorlog.” VN-rapporteur Francesca Albanese heeft BNP Paribas en Microsoft opgenomen in haar rapport over de medeplichtigheid van het internationale bedrijfsleven. “Microsoft is overal”, erkennen de actievoerders. “Maar het is eigenlijk aan de overheid om op dat vlak actie te ondernemen.”
