Bron www.apache.be
Een geheime afdeling van het Israëlische leger beschouwt het medialandschap als een slagveld en speurt in Gaza naar materiaal om de ‘hasbara’ of propaganda te ondersteunen. In de praktijk fabriceert ze vooral nepnieuws dat de moord op Palestijnse verslaggevers moet rechtvaardigen.
+972 Magazine en Local Call spraken met drie inlichtingenbronnen die het bestaan van de afdeling hebben bevestigd. Volgens hen beschikt het Israëlische leger over een speciale unit, de zogenaamde legitimatiecel. Het enige doel: informatie uit Gaza verzamelen om het imago van Israël in de internationale media op te vijzelen.
De afdeling werd opgericht na de aanval van 7 oktober 2023, en ging op zoek naar informatie over de manier waarop Hamas scholen en ziekenhuizen voor militaire doeleinden gebruikt, en over mislukte raketlanceringen door gewapende Palestijnse groeperingen die burgers in de enclave schade hebben berokkend.
De hoofdbekommernis is niet veiligheid, maar public relations
Een van haar taken bestaat erin om journalisten die in Gaza wonen te identificeren en hen te portretteren als Hamas-undercoveragenten – in een poging om de groeiende wereldwijde verontwaardiging over de moord op journalisten door Israël in de kiem te smoren. Het laatste geruchtmakende geval was dat van de Al Jazeera-journalist Anas al-Sharif, die afgelopen week bij een Israëlische luchtaanval werd gedood.
Gedreven door woede
Volgens bronnen is de hoofdbekommernis van de legitimatiecel niet de veiligheid, maar public relations. De leden ervan worden – aldus een bron – gedreven door woede omdat in Gaza gevestigde verslaggevers “de reputatie van Israël in de wereld aan het besmeuren zijn”, en ze zijn erop belust om journalisten te vinden die ze kunnen linken aan Hamas en als doelwit kunnen markeren.
De politieke top van het Israëlisch leger dicteert op welke inlichtingsgebieden de eenheid haar pijlen moet richten
Een van onze bronnen beschreef een patroon in het werk van de afdeling: wanneer de kritiek op Israël in de media over een bepaald onderwerp verscherpt, krijgt de cel de opdracht om informatie te vinden die kan vrijgegeven en publiek gebruikt worden, om tegen dit verhaal in te gaan.
“Telkens als de mondiale media het erover hebben dat Israël onschuldige journalisten doodt, zetten ze alle zeilen bij om een journalist te vinden die misschien niet zo onschuldig is. Alsof dat het doden van de andere twintig acceptabeler maakt”, aldus de inlichtingenbron.
Een andere bron voegt eraan toe dat vaak de politieke top van het Israëlisch leger dicteert op welke inlichtingsgebieden de eenheid haar pijlen moet richten. Informatie verzameld door de legitimatiecel wordt ook regelmatig via directe kanalen doorgegeven aan de Amerikanen. Inlichtingsofficieren krijgen te horen dat hun werk van vitaal belang is om Israël in staat te stellen de oorlog te verlengen.
“Het team verzamelt regelmatig informatie die gebruikt kan worden voor ‘hasbara’-doeleinden – zeg maar: propaganda. Alles wat de internationale legitimatie voor Israël om te blijven vechten zou kunnen versterken, zoals bijvoorbeeld een voorraad Hamas-wapens die in een school werden gevonden”, meent een andere bron. “Het idee is om het leger zonder druk te laten opereren, zodat landen als Amerika niet zouden ophouden met het leveren van wapens.”
Nukhba-terrorist
Een bron die het werk van de cel goed kent, vertelde ons dat de afdeling ook op zoek ging naar bewijsmateriaal dat de politie van Gaza zou koppelen aan de aanslag van 7 oktober, om zo te rechtvaardigen dat de Hamas-eenheid die instaat voor de burgerveiligheid wordt ontmanteld.
“Ze wilden hem zo graag als een terrorist voorstellen om te bewijzen dat het oké was hem aan te vallen”
Twee van de inlichtingenbronnen vertellen dat, in tenminste één geval sinds het begin van de oorlog, de legitimatiecel informatie opzettelijk zo voorstelde dat een journalist verkeerdelijk als lid van de militaire vleugel van Hamas in beeld kwam. “Ze wilden hem zo graag als een doelwit, als een terrorist voorstellen – om te bewijzen dat het oké was hem aan te vallen”, herinnert een bron zich. “Ze zeiden: overdag is hij journalist, ’s nachts is hij pelotoncommandant.” Iedereen was opgewonden. Maar er werden een hele resem fouten gemaakt en te korte bochten genomen. “Uiteindelijk realiseerden ze zich dat hij echt een journalist was, en werd hij toch geen doelwit.”
Soortgelijke manipulatie is zichtbaar in de informatie die over Al-Sharif wordt gepresenteerd. Volgens de documenten die het leger vrijgaf en die niet onafhankelijk werden geverifieerd, werd hij in 2013 door Hamas gerekruteerd en bleef hij actief tot hij in 2017 gewond raakte. Zelfs als de documenten accuraat zijn betekent dit dat hij geen rol speelde in de huidige oorlog.
Hetzelfde geldt voor de zaak van journalist Ismail al-Ghoul, die tijdens een Israëlische luchtaanval in juli 2024 samen met zijn cameraman in Gaza-Stad werd gedood. Een maand later beweerde het leger dat hij een “agent van de militaire vleugel en een Nukhba-terrorist (elitesoldaat van Hamas, red.)” was. Het verwees hierbij naar een document uit 2021 dat afkomstig zou zijn van een “Hamas-computer”. Toch stond in dat document dat hij zijn militaire rang kreeg in 2007 – toen hij nog maar 10 jaar oud was, en zeven jaar voordat hij naar verluidt werd gerekruteerd voor Hamas.
Nabestaanden en collega’s reciteren een gebed boven het lichaam van Al Jazeera-journalist Ismail al-Ghoul, die samen met zijn cameraman Rami al-Refee werd gedood bij een Israëlische aanval tijdens hun verslaggeving over het vluchtelingenkamp Al-Shati in Gaza. (© Omar Al-Qatta (AFP))
Onderschept gesprek
Een van de eerste spraakmakende pogingen tot beïnvloeding door de legitimatiecel vond plaats op 17 oktober 2023, na de dodelijke explosie in het al-Ahli-ziekenhuis in Gaza-Stad. Terwijl internationale media, verwijzend naar het ministerie van Volksgezondheid van Gaza, meldden dat een Israëlische aanslag 500 Palestijnen had gedood, zeiden Israëlische functionarissen dat de ontploffing was veroorzaakt door een slecht afgevuurde Islamitische Jihad-raket en dat het dodental veel lager lag.
De dag na de explosie, gaf het leger een opname vrij die de legitimatiecel had gevonden in inlichtingen die waren onderschept. Die werd voorgesteld als een telefoongesprek tussen twee Hamas-agenten die een slecht afgevuurde raket door de organisatie Islamitische Jihad de schuld gaven van het incident. Heel wat internationale nieuwsmedia, waaronder enkele die op eigen houtje een onderzoek deden, beschouwden daarop de claim als waarschijnlijk. Dit bracht een zware klap toe aan de geloofwaardigheid van het ministerie van Volksgezondheid van Gaza. Binnen het Israëlische leger werd dit gezien als een overwinning voor de cel.
Het Israëlische leger behandelde de media als een verlengstuk van het slagveld
Een Palestijnse mensenrechtenactivist vertelde +972 en Local Call in december 2023 dat hij verbijsterd was toen hij zijn eigen stem hoorde in de opname. Hij zei dat het gewoon ging om een goedaardig gesprek met een andere Palestijnse vriend. Hij ontkende met klem dat hij ooit lid van Hamas was geweest.
Een bron die werkte met de legitimatiecel zegt dat het publiceren van geclassificeerd materiaal zoals een telefoongesprek zeer controversieel was. Hij verklaart dat “het geen deel uitmaakt van het DNA van Eenheid 8200 (een beruchte, hoogtechnologische inlichtingendienst van het Israëlische leger, red.) om te tonen waartoe we in staat zijn voor iets zo vaags als de publieke opinie”.
Toch zeggen de drie bronnen dat het leger de media behandelde als een verlengstuk van het slagveld, waardoor het gevoelige inlichtingen kon vrijgeven voor gebruik erbuiten. Zelfs inlichtingspersoneel buiten de legitimatiecel werd aangemoedigd om elk materiaal te markeren dat Israël zou kunnen helpen in de informatie-oorlog. “Dat is goed voor de legitimatie”, was het motto, aldus een bron. “Het doel was om zoveel mogelijk materiaal te vinden om ‘hasbara’ vooruit te helpen.”
Laat het duidelijk zijn: “Wir haben es gewusst”
Israëlische soldaten tonen journalisten de ingang van een tunnel buiten het terrein van UNRWA in Gaza-Stad. Israël beschuldigde de VN-organisatie ervan dat ‘meerdere’ medewerkers een rol speelden bij de aanslagen op 7 oktober. Noot van de fotograaf: “Deze foto werd genomen tijdens een gecontroleerde tour en vervolgens bewerkt onder toezicht van het Israëlische leger”. (© Jack Guez (AFP))
Na de publicatie van dit artikel bevestigden officiële veiligheidsbronnen aan +972 en Local Call dat de afgelopen twee jaar binnen de Israëlische militaire inlichtingendienst verschillende ‘onderzoeksteams’ waren opgericht met als doel “Hamas-leugens bloot te leggen”. Ze zeiden dat het de bedoeling was om journalisten die verslag uitbrengen over de oorlog op omroepnetwerken “op een schijnbaar betrouwbare en precieze manier” in diskrediet te brengen, omdat ze volgens hen eigenlijk deel uitmaken van Hamas. Volgens onze bronnen spelen deze onderzoeksteams geen rol bij de selectie van individuele doelwitten die moeten worden aangevallen.
“Schijnhongercampagne”
Op 10 augustus doodde het Israëlische leger zes journalisten in een beschieting die – zoals ze zelf toegaven – gericht was tegen Al Jazeera-verslaggever Anas al-Sharif. Twee weken eerder, in juli, had het Comité ter Bescherming van Journalisten (CPJ) al gewaarschuwd voor het lot van al-Sharif, die zelf zei dat hij “het doelwit was van een Israëlische militaire lastercampagne, wat volgens hem een eerste stap was naar zijn moord”.
Nadat al-Sharif in juli een video van zichzelf had gepost, in tranen over de hongercrisis in Gaza, verschenen van de hand van de Arabische woordvoerder van het Israëlische leger, Avichay Adraee, drie verschillende video’s waarin al-Sharif beschuldigd werd van “propaganda” en van deelname aan “de schijnhongercampagne van Hamas”.
Vermoorde journalist Anas al-Sharif zag duidelijk het verband tussen de Israëlische mediaoorlog en de militaire oorlog
Al-Sharif zag duidelijk het verband tussen de Israëlische mediaoorlog en de militaire oorlog. “De campagne van Adraee is niet alleen een bedreiging voor de media of de vervalsing van beeldmateriaal. Het is een reële bedreiging”, vertelde hij CPJ. Minder dan een maand later was hij dood, waarbij het leger zogenaamde ‘gedeclassificeerde inlichtingen’ naar buiten bracht over zijn lidmaatschap in Hamas om de moord te rechtvaardigen.
Het leger had al in oktober 2024 beweerd dat zes Al Jazeera-journalisten, onder wie al-Sharif, militaire agenten waren, een beschuldiging die hij ten stelligste ontkende. Hij werd de tweede van die lijst om het doelwit te worden, na verslaggever Hossam Shabat. Sinds de beschuldiging van oktober was zijn verblijfplaats bekend, waardoor veel waarnemers zich afvroegen of het doden van al-Sharif – die regelmatig verslag uitbracht vanuit Gaza-Stad – deel uitmaakte van het plan van Israël om de media in het donker te zetten terwijl het zich militair voorbereidde om de stad te veroveren.
“Conform het internationaal recht”
In antwoord op vragen van +972 Magazine over de moord op al-Sharif herhaalde de woordvoerder van het Israëlische leger (IDF) dat “de IDF een terrorist van terreur-organisatie Hamas aanviel die opereerde onder het mom van een journalist van het Al Jazeera-netwerk in het noorden van de Gazastrook”. Hij beweerde dat het leger “niet opzettelijk niet-betrokken personen, en journalisten in het bijzonder, schade toebrengt. Alles gebeurt in overeenstemming met het internationaal recht.”
De woordvoerder voegde eraan toe: “Voorafgaand aan de dodelijke beschieting werden stappen ondernomen om de kans op schade aan burgers te beperken, waaronder het gebruik van precisiewapens, waarnemingen vanuit de lucht en aanvullende inlichtingen.”
De 28-jarige Al-Sharif was uitgegroeid tot een van de meest herkenbare journalisten van Gaza. Hij is een van de 192 verslaggevers en andere mediamedewerkers die sinds 7 oktober in de Gazastrook gedood zijn. CPJ noemt het de dodelijkste periode voor journalisten sinds de organisatie begon met het verzamelen van gegevens in 1992. Andere organisaties leggen het dodental op 270.
“Als deze woorden je bereiken, weet dan dat Israël erin geslaagd is om mij te doden en mijn stem het zwijgen op te leggen”, schreef al-Sharif in zijn laatste boodschap, postuum gepubliceerd op zijn social media. “Ik heb pijn in al zijn details meegemaakt, heb vele malen geleden en verlies geproefd, maar ik heb nooit geaarzeld om de waarheid over te brengen zoals die is, zonder vervorming of vervalsing.”
